Historische thriller

Wat is een thriller?

Een thriller is een misdaadverhaal vol met actie en gevaar. De schrijver probeert de lezer voortdurend in spanning te houden. Hij gebruikt daarvoor cliffhangers, een verrassende wending en mysterieuze elementen die aan het einde van het boek worden opgehelderd. Het verhaal eindigt wanneer de held de snode plannen van de schurk aan het licht brengt, hem verslaat en zichzelf – en regelmatig ook anderen – redt van dood en verderf.

 

Vaak worden bij thrillers situaties uitvergroot. Als het gaat over moord dan gaat het meestal over meerdere moorden. Als er sprake is van een complot dan gaat dat door tot op het niveau van regeringsleiders of wereldleiders. Dit soort thrillers kent het stereotype van de kettingrokende, humeurige mannelijke rechercheur die gescheiden is van zijn vrouw, leeft voor zijn werk en regels overtreedt.

 

Er zijn ook andere soorten thrillers. Spannende boeken waarin de hoofdpersonen zich ontwikkelen en de psychologie belangrijker is dan geweld. Ze worden vaak literaire thrillers genoemd. De term is omstreden, want voor velen is het slechts een geslaagde marketingtruc en hebben die boeken niet per definitie literaire kwaliteiten. Feit blijft dat het afwijkt van het geschetste stereotype beeld. Het echtpaar Nicci Gerrard en Sean French, schrijvend onder de naam Nicci French, zijn daar een bekend voorbeeld van.

 

De termen thriller, mysterie, whodunit, detective, spannend boek en suspense worden door elkaar gebruikt of overlappen. Er is dus een verscheidenheid aan thrillers, maar wat ze met elkaar gemeen hebben is dat ze de lezers vermaken, op het verkeerde been zetten en meeslepen in een race tegen de klok. Vaak met het doel de waarheid ergens over te achterhalen of iets of iemand te ontvluchten met gevaar voor eigen leven.

Wat is een historische thriller?

De ene persoon houdt van historische romans, de ander van thrillers. En er is een groep mensen die houdt van de combinatie van die twee. Dat noemen we een historische thriller. Een spannend misdaadverhaal dat zich afspeelt in het verleden. De schrijver probeert de vroegere tijd vast te leggen met realistische details die kloppen met historische feiten.

 

De laatste jaren zijn er steeds meer Nederlandse schrijvers die historische romans schrijven. Toch zijn er nog nauwelijks Nederlandse schrijvers die zich hebben gewaagd aan het schrijven van historische thrillers. Er zijn wel boeken geïnspireerd op feiten uit het verleden, maar daar is een hedendaags verhaal rond opgebouwd. Dat zijn dus geen historische thrillers.

 

Een thriller die wel tot het historische genre behoort is het boek Tot Stof van Felix Weber. Een verontrustende thriller dat speelt in 1949, waarin feit en fictie met elkaar zijn verweven, geïnspireerd op een waargebeurde doofpotaffaire. Met Tot Stof won Felix Weber De Gouden Strop van 2017. Verder heeft Tomas Ross een flink aantal historische thrillers op zijn naam staan die zich afspelen in het recentere verleden. Een van zijn laatste historische thrillers is Blonde Dolly. Het verhaal gaat over de dood van deze prostituee zestig jaar geleden. Al decennia zoeken politiemensen en journalisten naar haar moordenaar. Zo lang na haar dood is haar naam nog springlevend.

 

Duimkruid behoort ook tot het historische genre. Het verhaal speelt zich af in het jaar 1525, in Den Haag, toen al het centrum van politieke macht in Nederland. Duimkruid gaat over een moord, een veertienjarige verdachte en een moeder die overtuigd is van de onschuld van haar zoon. In een wanhopige poging om haar kind van de doodstraf in kokende olie te redden, stuit zij op een beerput vol leugens, geheimen, valsemunters en politieke belangen. Duimkruid is gesitueerd in een springlevend decor, dat je onderdompelt in het Holland van de vroege zestiende eeuw. De Telegraaf schreef over Duimkruid: “Haar beschrijvingen van het 16e-eeuwse Den Haag zijn geweldig: je ruikt het, je voelt het, je hoort het. Haar karaktertekeningen overtuigen evenzeer.”

Historische Thriller Gevangenpoort

By Velvet – Own work, CC BY-SA 3.0,

Top 10 historische thrillers van buitenlandse schrijvers

Het historische thrillergenre in het buitenland is omvangrijk en gelukkig zijn er ook veel van in het Nederlands vertaald. Hieronder tien favoriete buitenlandse historische thrillers.

 

1. De dag van de jakhals (Frederick Forsyth)

Deze klassieke thriller beschrijft de voorbereiding van een moordaanslag op de Franse president De Gaulle in 1963 én de opsporing van deze man door politieke instanties. Het verhaal wekt de indruk van een gedramatiseerde documentaire. Het is echter een combinatie van thriller en detective.

2. Bernie Gunther serie (Philip Kerr)

De Brit Philip Kerr heeft met Bernie Gunther een cynische en harde privédetective geschapen die in 14 boeken voorkomt. De boeken boeien niet zozeer door het karakter van de privédetective maar vooral omdat de verhalen plaatsvinden in Nazi-Duitsland voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

3. Handelaar in koffie (David Liss)

Amsterdam, 1659. Op de eerste goederentermijnmarkt ter wereld worden fortuinen verdiend en verloren. Lienzo heeft zijn fortuin verloren en heeft een roekeloos plan bedacht om zijn fortuin te herwinnen. Hij wil een monopolie verwerven op een nieuw product: koffie. Maar om te slagen riskeert hij alles.

4. De ontmaskering (Caleb Carr)

Het boek is een mengeling van solide vakmanschap en gotische horror. Het verhaal vermengt een moordmysterie met politieke intriges in 1896 in New York en omvat optredens van beroemde figuren uit de New Yorkse samenleving in die tijd, waaronder Theodore Roosevelt en J. P. Morgan.

5. De adelaar is geland (Jack Higgins)

September 1943: het tij is gekeerd voor Duitsland, de oorlog lijkt verloren. Dan bedenkt de Abwehr een plan om terug te slaan. Winston Churchill zal, vrijwel onbeschermd, een weekend doorbrengen in een vredig Engels dorpje. Een unieke kans om Duitslands grootste vijand uit te schakelen.

6. De historicus (Elizabeth Kostova)

Op een avond thuis in Amsterdam vindt een jonge vrouw in de bibliotheek van haar vader een vreemd boek en enkele verontrustende brieven. Op zoek naar het waarom van deze brieven stapt ze een wereld vol intriges binnen.

7. Donna Tartt (The Secret History)

Dit boek beschrijft in literaire stijl een moord tijdens het studentenleven van Richard Papen, uitgevoerd door zijn vrienden. Uiteindelijk raakt hij er ook in betrokken. Een boek over liefde, passie, moord en morele hoogmoed.

8. Vaderland (Robert Harris)

Berlijn is de hoofdstad van het grote Duitse Rijk waarvan Hitler na het winnen van de Tweede Wereldoorlog heerser is geworden. In april 1964, één week voor de viering van de 75e verjaardag van de Reichsführer, drijft het ontklede lijk van een man in een meer. Een gruwelijke samenzwering staat op het punt uiteen te vallen.

9. De bekentenissen van Frannie Langton (Sara Collins)

Londen, 1826. Een woedende menigte heeft zich verzameld voor het gerechtsgebouw om een glimp op te vangen van een jonge, zwarte vrouw die in de pers als een monster wordt afgeschilderd. Het dienstmeisje Frannie Langton staat terecht voor de moord op haar werkgevers. Ze ontkent, maar de verklaringen tegen haar stapelen zich op. Wat is de waarheid?

10. De graaf van Monte Cristo (Alexandre Dumas)

Alexandre Dumas (1802-1870) is Frankrijks populairste en meest verfilmde auteur. Centraal in deze roman staan de lotgevallen van Edmond Dantès die, na eerst veertien jaar onschuldig opgesloten te hebben gezeten op grond van een valse verdachtmaking, een verborgen fortuin vindt op het eiland Montecristo, waarna hij met zijn verworven rijkdom wraak neemt op degenen die hem dit leed hebben aangedaan.

Koop het boek Duimkruid